Akciğerlerdeki hava yollarının iltihaplanarak hava yolunu daraltan
özgül bazı etmenlere (tetikleyicilere) duyarlılaşması ve daralan hava
yolunda hava akışının azalmasıyla hışıltılı solunum ve/veya nefes
darlığı başlamasıdır.
Tanıdık yoksa, iş de yok, Tanıdık çoksa iş de çok!
www.XING.com
İnsanların çoğu, bir çocukta ya da erişkinde bazen yorulunca bazen
dinlenirken gelişen, şid-detli ya da hafif hışıltılı nefes darlığı
ataklarının astım olduğunu bilir. Bazıları hayvanlar, duman, polen gibi
özgül bazı "tetikleyicilerin" söz konusu olduğunu da bilir. Kimisi
bunun çocuklarda görülen bir sorun olduğunu düşünürken, kimisi de her
yaştan insanı etkileyebileceğinin farkındadır. Bazı kişiler astımın
zaman zaman rahatsızlık veren ve aralıklarla tedavi edilmesi gereken
bir hastalık olduğunu düşünürken, bazıları da bunun sürekli yaşanan ve
kesintisiz bir tedavi gerektiren ciddi bir hastalık olduğu
kanısındadır. Elbette bu görüşlerin hepsi de doğru olamaz.
Yine de, bir açıdan tümü de doğru olabilir, zira astımda, basit bir tanımlamayı güçleştiren çok çeşitli etmenlerin rolü vardır.
"Astım" sözcüğü, akciğerlerdeki bronşların (ya da hava yollarının)
za-man zaman daralmasının yol açtığı nefes darlığı ataklarını kapsayan
genel bir terim olarak kullanılıyor. Astımın gelişmesine neden olan,
ayrıca daha sonra atakları tetikleyebilen birçok etmen vardır. Üstelik
bunlar kişiden kişiye hayli değişir.
En iyi astım tanımı, akciğerlerdeki hava yollarının iltihaplanarak hava
yolunu daraltan özgül bazı etmenlere (tetikleyicilere) duyarlılaşması
ve daralan hava yolunda hava akışının azalmasıyla hışıltılı solunum
ve/veya nefes darlığı başlamasıdır. Hava yolundaki bu duyarlılık tıpta
"bronşiyal hiperaktivite" olarak adlandırılır. Doktor size
"bronşlarınız hassas" da diyebilir.
Dolayısıyla astım tek bir hastalık değildir; birbirinden çok farklı
biçim-lerde ortaya çıkabilir. Tıpkı "kanser" sözcüğü gibi kabaca neden
söz edildiğini ve nasıl bir sorunla karşı karşıya olunduğunu ifade
eder. Bu genel başlık, hastalığın ağırlık derecesi, tetikleyiciler ve
beklenen sonuçlar açısından çok değişik biçimleri barındırır.
Anlaşılacağı gibi, bir astımlıya iyi gelen, bir başka astımlıya hiç de uygun olmayabilir.
Astım son derece kişisel bir
durumdur; bu yüzden her astım hastasında altta yatan etmenler
birbirinden çok farklı olduğundan tedavinin de kişiye göre düzenlenmesi
gerekir.
ÖNEMLİ NOKTALAR
Astım tek bir hastalık değildir. "Kanser" sözcüğü gibi birbirinden çok farklı durumları kapsar.
Astıma
neden olan etmenlerin ve kişide hava yolunun buna verdiği yanıtın
birbirinden çok farklı olması, astımın basit bir tanımla açıklanmasını
güçleştirir.